BEA: 2026-cı ildə qlobal qaz tələbatı 65 milyard kubmetr azalacaq

2026-cı ildə dünyada təbii qaz istehlakının əvvəlki illə müqayisədə təxminən 1,5% və ya 65 milyard kubmetr azalacağı proqnozlaşdırılır. Bu, 2020-ci ildən bəri qlobal qaz tələbatında qeydə alınacaq üçüncü illik azalma olacaq.

PostNews xəbər verir ki, bu barədə Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) “Global Gas Security Review 2026” hesabatında bildirilib.

BEA-nın ilkin məlumatlarına əsasən, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında dünyada təbii qaz istehlakı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1%-dən çox və ya 35 milyard kubmetrdən artıq azalıb. İstehlakın azalması tamamilə ilin ikinci və üçüncü rüblərində qeydə alınıb.

Qaz istehlakının azalmasına nə təsir edir?

Hesabatda qlobal qaz tələbatının azalmasının əsas səbəbləri sırasında Yaxın Şərqdə istehlakın aşağı düşməsi, həmçinin Asiya və Avropanın əsas LNG idxalçısı bazarlarında qiymətlərin yüksək olması göstərilir.

BEA-nın qiymətləndirməsinə görə, bahalaşma bir sıra Asiya ölkələrində elektrik enerjisi istehsalında qazdan kömürə keçidi sürətləndirib. Eyni zamanda, təbii qazın qiymətinin artması gübrə istehsalı da daxil olmaqla, enerji tutumlu sənaye sahələrində istehlakın azalmasına səbəb olub.

2026-cı ildə qlobal qaz tələbatındakı azalmanın əsas hissəsinin elektrik enerjisi istehsalı, energetika və sənaye sektorlarının payına düşəcəyi gözlənilir. Bu üç sektor ümumi azalmanın 90%-ni təşkil edəcək.

Yaxın Şərqdə qaz istehlakı 10% azalacaq

BEA qeyd edir ki, Yaxın Şərqdəki münaqişənin qaz bazarlarına təsiri regionlar üzrə fərqlənir. Münaqişədən birbaşa zərər çəkən ölkələrdə qaz hasilatı və emalı obyektlərinə dəyən ziyan enerji tutumlu sənaye sahələrinin istehsalına ciddi təsir göstərib.

Nəticədə, 2026-cı ildə Yaxın Şərqdə təbii qaz istehlakının təxminən 10% azalacağı proqnozlaşdırılır. Agentlik bunu region üzrə indiyədək qeydə alınmamış səviyyədə azalma kimi qiymətləndirir.

Asiya və Avropada da tələbat azalacaq

Asiya-Sakit okean regionunda 2026-cı ildə təbii qaza tələbatın 1,5% azalacağı gözlənilir. LNG-nin əlçatanlığının məhdudlaşması və yüksək qiymətlər elektrik enerjisi istehsalında kömürdən istifadənin artmasına, eləcə də enerji tutumlu sənaye müəssisələrində istehsal güclərindən istifadə səviyyəsinin aşağı düşməsinə səbəb olacaq.

Avropada isə il ərzində təbii qaz istehlakının 3% azalacağı proqnozlaşdırılır. Buna yüksək qiymətlər fonunda sənayedə qazdan istifadənin azalması və bərpaolunan enerji mənbələrindən elektrik enerjisi istehsalının artması təsir göstərəcək.

Hansı regionlarda qaz istehlakı artacaq?

LNG idxalından asılılığı nisbətən aşağı olan regionlarda münaqişənin təsirinin məhdud qalacağı və qaz istehlakının artacağı gözlənilir.

BEA-nın proqnozuna görə, 2026-cı ildə:

• Afrikada təbii qaza tələbat təxminən 5% artacaq. Artım əsasən elektrik enerjisi istehsalı və energetika sektorları hesabına təmin olunacaq.
• Mərkəzi və Cənubi Amerikada qaz istehlakı yüksələcək. Buna səbəb olan amillərdən biri hidroelektrik enerjisi istehsalının azalması və nəticədə elektrik enerjisi istehsalında qazdan daha intensiv istifadədir.
• Şimali Amerikada təbii qaza tələbat 0,5%-dən bir qədər çox artacaq. Binalarda qaz istehlakının azalması elektrik enerjisi və energetika sektorlarında istifadənin artması ilə kompensasiya olunacaq. Bu artım regionda LNG istehsalı üzrə mayeləşdirmə güclərinin genişləndirilməsi fonunda baş verəcək.
• Avrasiyada qaz istehlakının təxminən 1,5% artacağı gözlənilir. Hesabat dövrünün birinci rübündə havaların daha soyuq keçməsi səbəbindən binalarda qazdan istifadənin artması bu tendensiyaya təsir göstərəcək.

Beləliklə, BEA-nın qiymətləndirməsinə əsasən, 2026-cı ildə qlobal qaz bazarında regional fərqlər daha da nəzərə çarpacaq: Yaxın Şərq, Asiya və Avropada istehlak azalacağı halda, Afrika, Amerika qitəsinin bəzi hissələri və Avrasiyada artım gözlənilir.