Avropa iqtisadiyyatı 2026-cı ilin ikinci yarısına ziddiyyətli göstəricilərlə daxil olub. ÜDM artımı sürətlənsə də, inflyasiya yenidən 3%-i keçib, sənaye istehsalı zəifləyib və sentyabrda həm biznes, həm də istehlakçı gözləntilərində geriləmə qeydə alınıb.
PostNews Avropa iqtisadiyyatının ən son rəsmi göstəricilərini ümumiləşdirib.
Avropa iqtisadiyyatı nə qədər böyüyüb?
Eurostat-ın məlumatına görə, 2026-cı ilin ikinci rübündə avrozona iqtisadiyyatı əvvəlki rüblə müqayisədə 0,6% böyüyüb. Avropa İttifaqında iqtisadi artım 0,7% təşkil edib.
Bu, ilin əvvəlindəki zəif dinamika ilə müqayisədə sürətlənmə deməkdir. Birinci rübdə avrozonada ÜDM dəyişməmiş, Aİ iqtisadiyyatında isə cəmi 0,1% artım qeydə alınmışdı.
İllik müqayisədə ikinci rübün nəticələri avrozona üzrə 1,2%, Aİ üzrə isə 1,4% iqtisadi artım göstərir.
Avropada inflyasiya yenidən yüksəlir
İqtisadi artım fonunda qiymət artımı sürətlənib.
Avrozonada illik inflyasiya iyuldakı 2,9%-dən avqustda 3,2%-ə yüksəlib. 2025-ci ilin eyni ayında göstərici cəmi 2,0% idi.
Avropa İttifaqında da inflyasiya 3,2% təşkil edib. İyulda Aİ üzrə qiymət artımı 3,0% səviyyəsində idi.
Avrozonada inflyasiyanın yüksəlməsinə xidmət və enerji qiymətləri daha çox təsir göstərib. Xidmətlərin inflyasiyaya töhfəsi 1,43 faiz bəndi, enerjinin töhfəsi isə 1,29 faiz bəndi olub.
İşsizlik 6%-dən yuxarı qalır
Avropanın əmək bazarında kəskin aylıq dəyişiklik baş verməyib.
2026-cı ilin avqustunda işsizlik səviyyəsi Aİ-də 6,1%, avrozonada 6,4% olub. Hər iki göstərici iyul ayındakı səviyyədə qalıb.
Bununla belə, illik müqayisədə işsizlik cüzi yüksəlib. 2025-ci ilin avqustunda işsizlik Aİ-də 6,0%, avrozonada 6,3% idi.
Aİ ərazisində işsiz insanların sayı 13,6 milyon nəfərə çatıb. Onların 11,357 milyonu avrozona ölkələrinin payına düşüb.
Gənclər arasında işsizlik 15%-i keçir
Avropa əmək bazarının daha zəif nöqtələrindən biri gənclərin məşğulluğu olaraq qalır.
Avqustda 25 yaşadək 2,973 milyon nəfər Aİ vətəndaşı işsiz olub. Onlardan 2,391 milyonu avrozonada yaşayıb.
Gənclər arasında işsizlik Aİ-də 15,4%, avrozonada 15,0% təşkil edib.
Avropa sənayesində geriləmə
ÜDM göstəricilərində artım müşahidə edilsə də, sənaye sektorunda eyni dinamika yoxdur.
İyulda sənaye istehsalı aylıq müqayisədə avrozonada 0,1%, Aİ-də 0,3% azalıb.
2025-ci ilin iyulu ilə müqayisədə avrozona sənayesində artım qeydə alınmayıb, Aİ-də isə istehsal cəmi 0,3% yüksəlib.
Avrozonada kapital mallarının istehsalı aylıq 0,5%, enerji istehsalı 0,9% artsa da, qısamüddətli istehlak mallarının istehsalı 1,6% geriləyib.
Avropalıların iqtisadi gözləntiləri pisləşib
Sentyabrın ən yeni göstəriciləri iqtisadi əhvalda zəifləməni göstərir.
Avropa Komissiyasının İqtisadi Əhval İndeksi sentyabrda həm Aİ, həm də avrozona üzrə 97,9 bənd təşkil edib.
İndeks əvvəlki ayla müqayisədə Aİ-də 0,4 bənd, avrozonada isə 0,5 bənd azalıb.
İstehlakçı inamı Aİ-də -15,8, avrozonada isə -16,5 bəndə düşüb. Məşğulluq gözləntiləri göstəricisi də Aİ-də 98,3, avrozonada 97,5 bənd təşkil edib.
Avropada faizlər niyə artırılıb?
İnflyasiyanın yenidən güclənməsi fonunda Avropa Mərkəzi Bankı sentyabrın 10-da əsas faiz dərəcələrinin hər üçünü 0,25 faiz bəndi artırıb.
Sentyabrın 16-dan etibarən:
- depozit faiz dərəcəsi 2,50%;
- əsas refinanslaşdırma faizi 2,65%;
- marjinal kreditləşmə faizi 2,90% təşkil edir.
ECB faiz qərarını inflyasiyanın uzun müddət hədəfdən yüksək qalması ilə əlaqələndirib. Bankın ortamüddətli inflyasiya hədəfi 2%-dir.
ECB Avropa iqtisadiyyatı üçün nə gözləyir?
ECB-nin sentyabr proqnozuna əsasən, avrozona iqtisadiyyatının 2026-cı ildə 0,9%, 2027-ci ildə 1,4%, 2028-ci ildə isə 1,5% böyüməsi gözlənilir.
2026-cı il üçün inflyasiya proqnozu 3,0% müəyyən edilib. 2027-ci ildə göstəricinin 2,5%-ə, 2028-ci ildə isə 2,1%-ə enəcəyi gözlənilir.
ECB 2026 və 2027-ci illər üçün iqtisadi artım proqnozlarını əvvəlki qiymətləndirmələrlə müqayisədə yüksəldib.
Avropada evlər 4–5% bahalaşıb
İqtisadi göstəricilərlə yanaşı daşınmaz əmlak bazarında da qiymət artımı davam edir.
2026-cı ilin ikinci rübündə mənzil qiymətləri illik müqayisədə avrozonada 4,0%, bütün Aİ üzrə isə 4,7% yüksəlib.
Rüblük müqayisədə mənzillər avrozonada 1,1%, Aİ-də 1,2% bahalaşıb.
Avropa iqtisadiyyatında hazırkı mənzərə
Ən son göstəricilər Avropa iqtisadiyyatında eyni vaxtda müxtəlif istiqamətli proseslərin getdiyini göstərir. İkinci rübdə iqtisadi artım sürətlənsə də, avquzonada inflyasiya 3,2%-ə yüksəlib, sənaye istehsalı aylıq müqayisədə azalıb və sentyabrda iqtisadi əhval göstəricisi 100 bəndlik uzunmüddətli orta səviyyədən aşağıda qalıb.
ECB isə yüksək inflyasiya fonunda faizləri artırmaqla pul siyasətini sərtləşdirib. Bankın hazırkı proqnozuna görə, avrozonada iqtisadi artım 2026-cı ildə 1%-dən aşağı – 0,9% səviyyəsində qalacaq.
