PostNews – Azərbaycanın FMCG (sürətli dövriyyəli istehlak malları) sektorunda son illərdə istehlakçı seçimlərinin dəyişməsi, premium və idxal məhsullarına marağın artması idxalçı və distribyutor şirkətlər üçün yeni imkanlarla yanaşı, müəyyən çağırışlar da yaradır. 2012-ci ildən bu sahədə fəaliyyət göstərən “Turan Trade Importer” MMC Avropa və digər xarici bazarlardan qida məhsullarının Azərbaycana idxalı və distribusiyası ilə məşğuldur. Şirkətin təsisçisi və rəhbəri, sahibkar Rasim Əliyev Fins.az-a müsahibəsində bazardakı dəyişikliklər, istehlakçı davranışları, idxal və logistika xərcləri, premium məhsullara tələbat, Stühmer brendinin Azərbaycan bazarındakı mövqeyi, market şəbəkələri və korporativ müştərilərlə əməkdaşlıq, həmçinin sahibkarlıq təcrübəsi və şirkətin gələcək inkişaf planlarından danışıb.
– Rasim müəllim, 2012-ci ildən FMCG sahəsində fəaliyyət göstərirsiniz. Bu illər ərzində Azərbaycan bazarında və insanların alış-veriş vərdişlərində hansı dəyişiklikləri görmüsünüz?
– 2012-ci ildən bu günə qədər Azərbaycan bazarında istehlakçı davranışlarında kifayət qədər ciddi dəyişikliklərin şahidi olmuşuq. Əvvəllər istehlakçıların seçimində əsas meyar daha çox qiymət idisə, hazırda keyfiyyət, məhsulun mənşəyi, brendin etibarlılığı və məhsulun təqdimatı da mühüm rol oynayır.
Xüsusilə premium və idxal məhsullarına marağın artdığını müşahidə edirik. İnsanlar artıq yalnız məhsulun qiymətinə deyil, onun hansı ölkədə istehsal olunmasına, tərkibinə və keyfiyyətinə də diqqət yetirirlər. Eyni zamanda, onlayn satışın və sosial şəbəkələrin inkişafı da insanların məhsul seçiminə ciddi təsir göstərir.
Bu dəyişikliklər sahibkar qarşısında da yeni tələblər yaradır. Artıq bazarda sadəcə yaxşı məhsul təqdim etmək kifayət etmir. Müştərini tanımaq, məhsulu düzgün təqdim etmək, etibar yaratmaq və dəyişən tələblərə uyğunlaşmaq vacibdir.
– Sizcə, sahibkar kimi bu bazarda uğur qazanmaq üçün ən vacib xüsusiyyətlər hansılardır?
– Sahibkarlıq yalnız biznes qurmaq və məhsul satmaq deyil. Bu, hər gün qərar vermək, risk götürmək, səhvlərdən nəticə çıxarmaq və bazarın dəyişən tələblərinə uyğunlaşmaqdır.
Bu sahədə illər ərzində başa düşdüyüm ən vacib məqamlardan biri odur ki, biznesdə yalnız yaxşı məhsula sahib olmaq kifayət etmir. Məhsulu düzgün təqdim etmək, müştərini tanımaq, etibar yaratmaq, maliyyəni düzgün idarə etmək və uzunmüddətli düşünmək ən az məhsulun özü qədər vacibdir.
Azərbaycan bazarında sahibkarlığın inkişaf etdiyini və insanların alış-veriş davranışlarının ciddi şəkildə dəyişdiyini müşahidə edirəm. Müştəri artıq yalnız qiymətə deyil, keyfiyyətə, brendə, təqdimata və xidmət səviyyəsinə də diqqət yetirir. Bu isə sahibkarı daim yenilənməyə və öz üzərində işləməyə məcbur edir.
Mənim üçün sahibkarlığın ən böyük dərsi budur ki, uğur yalnız qazandığın pulla ölçülmür. Əsas məsələ çətin dövrlərdə ayaqda qalmaq, səhvlərdən öyrənmək və növbəti addımı daha düzgün atmaqdır. Hər biznesin yüksəliş və eniş dövrləri olur. Əsas olan həmin prosesdən təcrübə qazanmaq və daha güclü şəkildə davam etməkdir.
– Avropadan məhsul gətirərkən bu gün ən çox hansı çətinliklərlə qarşılaşırsınız? Daşınma, gömrük və digər xərclər məhsulların qiymətinə necə təsir edir?
– Avropadan məhsul idxalında əsas çətinliklərə logistika xərcləri, daşınma müddətləri, gömrük prosedurları, sertifikatlaşdırma və digər idxal tələbləri daxildir. Xüsusilə qida məhsullarında məhsulun təhlükəsizliyini və uyğunluğunu təsdiq edən sənədlərin tam şəkildə hazırlanması vacibdir.
Daşınma, gömrük rəsmiləşdirilməsi, anbar və digər logistika xərcləri məhsulun son maya dəyərinə birbaşa təsir göstərir. Buna görə də Avropadan məhsul gətirərkən yalnız məhsulun alış qiymətini deyil, bütün logistika və idxal xərclərini birlikdə nəzərə almaq lazımdır.
– Azərbaycanda premium şokolad və dietik məhsullara marağı necə qiymətləndirirsiniz? İstehlakçı daha çox qiymətə, yoxsa keyfiyyət və brendə baxır?
– Son illərdə Azərbaycanda premium şokolad və daha sağlam qidalanmaya yönəlmiş məhsullara marağın nəzərəçarpacaq dərəcədə artdığını müşahidə edirik.
Əlbəttə, qiymət hələ də istehlakçı seçimində mühüm faktordur. Lakin premium seqmentdə müştərilər artıq keyfiyyətə, məhsulun tərkibinə, istehsalçıya, mənşə ölkəsinə və brendin nüfuzuna daha çox diqqət yetirirlər.
Xüsusilə hədiyyəlik şokoladlarda məhsulun dadı ilə yanaşı, qablaşdırmanın keyfiyyəti və təqdimat forması da böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən premium məhsullarda istehlakçıya təqdim edilən ümumi təcrübə məhsulun özü qədər vacibdir.
– Şirkətiniz Stühmer, Bogutti, Bind və Szamos kimi brendlərlə əməkdaşlıq edir. Yeni brend seçərkən əsasən nələrə diqqət yetirirsiniz?
– Yeni brend seçərkən bizim üçün ilk növbədə məhsulun keyfiyyəti, istehsalçı şirkətin etibarlılığı, məhsulun tərkibi, istehsal standartları, qiyməti və Azərbaycan bazarındakı potensialı əsas meyarlardır.
Bundan əlavə, brendin tarixçəsi və beynəlxalq bazarlardakı mövqeyi də bizim üçün önəmlidir. Məqsədimiz sadəcə yeni məhsul gətirmək deyil. Əsas məqsədimiz Azərbaycan istehlakçısına keyfiyyətli və etibarlı xarici məhsullar təqdim etməkdir.
– Stühmer brendi haqqında ayrıca danışmaq istərdik. Bu brendin sizin üçün və Azərbaycan bazarı üçün fərqi nədir?
– Stühmer bizim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyan brendlərdən biridir. Bu, Macarıstanın zəngin şokoladçılıq ənənəsinə malik, uzun tarixə və özünəməxsus məhsul çeşidinə sahib premium şokolad brendidir.
Biz Stühmer-i Azərbaycan bazarında təqdim edərkən əsas məqsədimiz istehlakçılara Avropa keyfiyyətini, ənənəvi şokoladçılıq mədəniyyətini və premium məhsul təcrübəsini çatdırmaq olub.
Xüsusilə hədiyyəlik məhsullar və korporativ hədiyyələr seqmentində Stühmer-in həm məhsul keyfiyyəti, həm də qablaşdırma və təqdimat baxımından ciddi üstünlükləri var.
Uzun illər ərzində Azərbaycan istehlakçılarının Stühmer brendinə marağının formalaşdığını və brendi tanıyan daimi müştəri bazasının yarandığını müşahidə edirik. Bizim üçün Stühmer sadəcə şokolad məhsulu deyil, Macarıstanın şokoladçılıq ənənəsini Azərbaycan bazarına təqdim edən premium Avropa brendidir.
– Market şəbəkələri ilə əməkdaşlıq necə qurulur? Məhsullarınızı marketlərin rəflərinə çıxararkən əsas çətinliklər nələrdir?
– Market şəbəkələri ilə əməkdaşlıq peşəkar yanaşma və davamlı koordinasiya tələb edir. Məhsulun rəfə çıxarılması yalnız məhsulun keyfiyyəti ilə məhdudlaşmır. Burada qiymət siyasəti, logistika, məhsulun dövriyyəsi, rəf şərtləri, marketinq dəstəyi və ödəniş şərtləri kimi bir sıra amillər nəzərə alınır.
Premium məhsullar üçün əsas məsələlərdən biri də düzgün təqdimatdır. Məhsulun rəfdə necə yerləşdirilməsi və istehlakçıya necə təqdim olunması satışlara birbaşa təsir göstərə bilir.
Hazırda həm pərakəndə sahədə bütün əsas market şəbəkələri, həm də topdansatış müştəriləri ilə rəsmi əməkdaşlıqlarımız mövcuddur. Bu da bizə məhsullarımızı müxtəlif satış kanalları vasitəsilə daha geniş auditoriyaya təqdim etməyə imkan verir.
– Korporativ müştərilər də sizin fəaliyyətinizdə xüsusi yer tutur. Bu istiqamətdə hansı xidmətləri təqdim edirsiniz?
– Korporativ müştərilər bizim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərdən biridir. Şirkətlər xüsusilə Yeni il, Novruz, Qurban bayramı və digər xüsusi günlərdə əməkdaşları, tərəfdaşları və müştəriləri üçün keyfiyyətli və fərqli hədiyyələrə üstünlük verirlər.
Bu istiqamətdə premium şokolad məhsullarımız əsasında korporativ hədiyyə qutuları, xüsusi qablaşdırmalar və hədiyyə səbətləri hazırlayırıq. Müştərinin istəyindən asılı olaraq qablaşdırmanın dizaynı, məhsul çeşidi, şirkət loqosunun tətbiqi və digər detallar fərdiləşdirilə bilir.
Xüsusilə Stühmer kimi premium Avropa brendləri korporativ hədiyyələr üçün həm məhsul keyfiyyəti, həm də təqdimat baxımından çox uyğun seçimdir. Bizim əsas məqsədimiz korporativ müştərilərə sadəcə məhsul deyil, onların şirkət adına və nüfuzuna uyğun zövqlü, keyfiyyətli və yadda qalan hədiyyə həlli təqdim etməkdir.
– Şirkətiniz dövlət qurumları, yerli və xarici özəl şirkətlərlə də əməkdaşlıq edir. Korporativ bazarın sizin üçün əsas üstünlüyü nədir?
– Korporativ əməkdaşlıqlarda əsas üstünlük uzunmüddətli və qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlər qurmaqdır. Bizim üçün hər bir korporativ müştərinin tələbi fərqlidir və buna uyğun yanaşmağa çalışırıq.
Məhsulun keyfiyyəti ilə yanaşı, vaxtında çatdırılma, təqdimat, fərdiləşdirmə və müştərinin istəyinə uyğun həllin hazırlanması da burada mühüm rol oynayır. Dövlət qurumları, yerli və xarici özəl şirkətlərlə əməkdaşlığımız bu istiqamətin bizim üçün nə qədər vacib olduğunu göstərir.
– “Turan Trade Importer”in qarşıdakı dövr üçün əsas planları nələrdir?
– “Turan Trade Importer” olaraq əsas məqsədimiz Azərbaycanda keyfiyyətli və premium qida məhsullarının çeşidini genişləndirməkdir.
Gələcəkdə Avropanın müxtəlif ölkələrindən yeni və maraqlı brendlərin Azərbaycan bazarına gətirilməsi, mövcud məhsul portfelinin genişləndirilməsi və satış kanallarının inkişaf etdirilməsi istiqamətində fəaliyyətimizi davam etdirməyi planlaşdırırıq.
Bununla yanaşı, həm pərakəndə, həm də korporativ müştərilər üçün premium məhsulların təqdimatını və distribusiya imkanlarını genişləndirmək istəyirik.
Əsas məqsədimiz uzunmüddətli perspektivdə “Turan Trade Importer”i premium qida məhsulları seqmentində etibarlı və peşəkar idxalçı və distribyutor şirkətlərdən birinə çevirməkdir.
