PostNews – 2 oktyabr 2026-cı ildə Azərbaycanın iqtisadi gündəmi sosial ödənişlərdən Qarabağ və Şərqi Zəngəzura yatırılan investisiyalara, valyuta ehtiyatlarından enerji və beynəlxalq nəqliyyat layihələrinə qədər geniş istiqamətləri əhatə edib. Gün ərzində açıqlanan məlumatlar sosial siyasətlə yanaşı, maliyyə dayanıqlığı, infrastruktur, enerji və regional iqtisadi inteqrasiyanın gündəmdə əsas yer tutduğunu göstərib.
2027-ci ildə sosial ödənişlərin artırılması nəzərdə tutulur
Günün əsas sosial-iqtisadi açıqlamalarından biri Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayındakı çıxışı zamanı səsləndirilib.
Prezident gələn il minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılması ilə bağlı göstəriş verildiyini bildirib.
Beləliklə, 2027-ci il üzrə sosial siyasətin əsas istiqamətlərindən birinin əhalinin gəlirlərinin artırılması olacağı gözlənilir.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura yatırılan vəsait 28 milyard manata çatıb
İşğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması da iqtisadi gündəmin əsas mövzularından biri olub.
Prezident İlham Əliyevin açıqlamasına görə, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun inkişafına indiyədək 28 milyard manat vəsait xərclənib. Bu vəsaitin böyük hissəsi infrastrukturun yaradılmasına yönəldilib.
Hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 96 min nəfər yaşayır, işləyir və təhsil alır. Keçmiş məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı yaşayış məntəqələrinin sayı isə 48-ə çatıb.
Bu göstəricilər azad edilmiş ərazilərdə aparılan quruculuq işlərinin ölkənin investisiya və infrastruktur gündəmində böyük pay tutduğunu göstərir.
Azərbaycanın enerji ixracında məhsul çeşidi genişdir
Azərbaycanın enerji potensialı gün ərzində diqqət çəkən digər iqtisadi istiqamət olub.
Prezidentin açıqlamasına əsasən, Azərbaycan hazırda xam neft, neft məhsulları, təbii qaz, elektrik enerjisi, neft-kimya məhsulları və gübrələr istehsal və ixrac edir.
Dövlət başçısı enerji təhlükəsizliyinin milli təhlükəsizliyin mühüm tərkib hissəsi olduğunu və Azərbaycanın bu istiqamətdə rolunun artacağını bildirib.
Ölkənin enerji strategiyasında ənənəvi enerji resursları ilə yanaşı, elektrik enerjisi və yaşıl enerji imkanlarının genişləndirilməsi də gündəmdədir.
Valyuta ehtiyatları 15,363 milyard dollara yüksəlib
Maliyyə göstəriciləri baxımından günün diqqətçəkən rəqəmlərindən biri Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) valyuta ehtiyatları ilə bağlı olub.
2026-cı il oktyabrın 1-nə AMB-nin valyuta ehtiyatları 15,363 milyard ABŞ dolları təşkil edib.
Bu, sentyabrın 1-i ilə müqayisədə 62,1 milyon dollar və ya 0,41% artım deməkdir. İllik müqayisədə ehtiyatlar 4,053 milyard dollar və ya 35,8% yüksəlib.
Müqayisə üçün, 2025-ci il oktyabrın 1-də ehtiyatların həcmi 11,310 milyard dollar, 2026-cı il sentyabrın 1-də isə 15,301 milyard dollar olub.
Mərkəzi Bank sentyabrın əvvəlində də valyuta ehtiyatlarının 15,3 milyard dollara yüksələrək tarixi maksimuma çatdığını açıqlamışdı.
Pul bazası 24,8 milyard manatı keçib
Pul-kredit göstəricilərində də artım qeydə alınıb.
Oktyabrın 1-nə Azərbaycanda pul bazasının həcmi 24,818 milyard manat təşkil edib. Göstərici bir ay ərzində 579,1 milyon manat və ya 2,39%, illik müqayisədə isə 3,277 milyard manat və ya 15,2% artıb.
2025-ci il oktyabrın 1-də pul bazası 21,541 milyard manat, 2026-cı il sentyabrın 1-də isə 24,239 milyard manat səviyyəsində olub.
Bakı regional iqtisadi əməkdaşlığın müzakirə məkanına çevrilib
Regional iqtisadi gündəmdə Bakıda keçirilən CAMCA Regional Forumu ön plana çıxıb.
Forumda iqtisadi əməkdaşlıq, investisiyalar, sahibkarlıq, özəl sektorun inkişafı və region ölkələrinin qlobal bazarlara bağlantısının gücləndirilməsi müzakirə olunub.
2014-cü ildən təşkil edilən CAMCA forumları indiyədək 12 dəfə keçirilib, tədbirlərdə 40-dan çox ölkədən 2 mindən artıq iştirakçı və 560-dan çox spiker iştirak edib.
Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyev forumda Azərbaycan və Mərkəzi Asiyanın yeni geoiqtisadi məkan formalaşdırdığını bildirib. Əməkdaşlığın iqtisadiyyat, ticarət, biznes və bağlantılar istiqamətində inkişaf etdiyi, Şərq-Qərb xətti üzrə nəqliyyat və kommunikasiya imkanlarının genişləndirilməsi üzərində iş aparıldığı qeyd olunub.
Yaşıl enerji yeni regional iqtisadi bağlantıya çevrilir
Regional əməkdaşlığın digər istiqaməti enerji ilə bağlıdır.
Forumda Azərbaycanın yaşıl enerjinin inkişafı və elektrik enerjisi ixracının genişləndirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərdiyi bildirilib.
Müzakirələrdə Mərkəzi Asiyanın enerji potensialının Azərbaycanın imkanları ilə birləşdirilməsi və elektrik enerjisinin Avropa istiqamətində ixracı perspektivləri də yer alıb.
Süni intellekt və rəqəmsallaşmanın gələcəkdə Avropada elektrik enerjisinə tələbatı artıracağı ehtimalı fonunda Xəzər regionunun enerji və investisiya əhəmiyyətinin yüksəlməsi imkanları diqqətə çatdırılıb.
“Şimal-Cənub” dəhlizi regional ticarət gündəmində
Beynəlxalq nəqliyyat marşrutları sırasında “Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi də gündəmə gəlib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin “Valday” Beynəlxalq Diskussiya Klubunun XXIII illik iclasındakı çıxışında dəhlizin bir hissəsinin Azərbaycan ərazisindən keçməli olduğunu bildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan layihənin reallaşdırılmasını dəstəkləyir və onu perspektivli hesab edir.
Layihə Azərbaycanın regional nəqliyyat bağlantıları və beynəlxalq yükdaşımalar sistemində iştirak etdiyi əsas marşrutlardan biri kimi iqtisadi gündəmdə qalır.
Dünya iqtisadiyyatında müharibənin maliyyə yükü artır
Günün dünya iqtisadiyyatı üzrə diqqət çəkən göstəricilərindən biri Ukraynaya dəymiş zərərlə bağlı olub.
Ukrayna hökumətinin hesablamalarına əsasən, Rusiya ilə müharibə nəticəsində ölkəyə dəymiş ümumi zərər 600 milyard dolları ötüb.
Ukraynanın Macarıstandakı səfiri Fedor Sandorun açıqlamasına görə, 60 milyard dollardan çox dəyərində sənaye obyektləri dağıdılıb. Nəqliyyat infrastrukturuna dəymiş zərər 96 milyard dollar, enerji sektorunda itkilər isə 100 milyard dollardan çox qiymətləndirilir.
Beləliklə, 2 oktyabrın iqtisadi mənzərəsi Azərbaycanda sosial gəlirlərin artırılması istiqamətində planlardan 28 milyard manatlıq Qarabağ və Şərqi Zəngəzur investisiyalarına, 15,363 milyard dollarlıq valyuta ehtiyatlarından regional enerji və nəqliyyat bağlantılarına qədər geniş iqtisadi gündəmlə yadda qalıb.
