2020–2025-ci illərdə ARDNF aktivləri rekord səviyyəyə yüksəlib.
Qlobal maliyyə bazarlarının volatilliyi, enerji qiymətlərində dalğalanmalar və artan geosiyasi risklər fonunda Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (ARDNF / SOFAZ) dayanıqlı idarəetmə və strateji yanaşma nümayiş etdirərək özünü risklərə davamlı suveren sərvət fondu kimi möhkəmləndirib. 2020–2025-ci illər Fond üçün keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsi hesab olunur.
Bu dövrdə ARDNF aktivlərini artırmaqla yanaşı, investisiya portfelini daha balanslaşdırılmış, inflyasiyaya və qlobal şoklara davamlı formaya gətirib. Fond həm yerli fiskal dayanıqlığa, həm də beynəlxalq maliyyə institutları üçün etibarlı bufer rolunu oynayıb.
2020-ci ildə ARDNF-in aktivləri 43,6 milyard ABŞ dolları, 2025-ci ilin sonuna isə 73,5 milyard ABŞ dolları səviyyəsinə çatıb. Bu, beş il ərzində təxminən 30 milyard ABŞ dolları və ya 68,8% artım deməkdir.
Cədvəldə ARDNF-in aktivlərinin illik göstəriciləri təqdim olunur:
| İl | ARDNF-nin aktivləri (milyon ABŞ dolları) |
|---|---|
| 2020 | 43 564,3 |
| 2021 | 45 025,1 |
| 2022 | 49 033,6 |
| 2023 | 56 069,7 |
| 2024 | 60 031,4 |
| 2025 | 73 541,5 |
Xüsusilə 2025-ci ildə aktivlər 2024-cü ilə nisbətən 22,5% artıb, bu da ARDNF-in bazar şəraitinə çevik uyğunlaşma qabiliyyətini göstərir.
2025-ci ildə Fondun maliyyə göstəriciləri:
- Ümumi gəlirlər: 37,6 milyard manat
- Büdcə xərcləri: 14,6 milyard manat
- Dövlət büdcəsinə transfertlər: 14,48 milyard manat
Beş illik dövrdə dövlət büdcəsinə edilən transfertlərin həcmi 18,7% artaraq 2025-ci ildə rekord səviyyəyə yüksəlib. Fondun investisiya gəliri 10,6 milyard ABŞ dolları olub və orta illik gəlirlilik təxminən 4% təşkil edib.
2025-ci ildə ARDNF-in investisiya portfeli üzrə illik gəlirlilik 6,2%, investisiya gəliri isə 6,9 milyard manat, yəni təxminən 4 milyard ABŞ dolları olub.
ARDNF investisiya portfelinin aktivlər üzrə bölgüsü (2020 və 2025):
| Aktiv növü | 2020 | 2025 |
|---|---|---|
| İstiqrazlar və pul bazarı alətləri | 63,8% | 29,8% |
| Səhmlər | 15,9% | 25,6% |
| Daşınmaz əmlak və infrastruktur | 6,1% | 6,4% |
| Qızıl | 14,2% | 38,2% |
Fondun daşınmaz əmlak investisiyaları 3 milyard ABŞ dolları həcmində olub və təqribən 1 milyard ABŞ dolları gəlir gətirib. Qızıl ehtiyatları isə 2025-ci ildə 200 tona çatdırılıb, bu da 2020-ci illə müqayisədə 96,5% artım deməkdir.
Fond həmçinin dayanıqlı enerji və strateji infrastruktur layihələrinə investisiyaları artırıb. 2025-ci ildə portfelə daxil olan layihələr arasında:
- ADNOC Gas Pipeline Assets (BƏƏ) – 50 milyon ABŞ dolları
- Enfinity Global (İtaliya, 402 MVt günəş enerjisi) – 49% pay
- Italo (İtaliya, yüksək sürətli dəmir yolu) – infrastruktur yatırımı
Yanvar 2026-cı ildə ARDNF Davosda “BlackRock” və “Global Infrastructure Partners” ilə uzunmüddətli əməkdaşlıq niyyətini rəsmiləşdirib.
Bütün bu göstəricilər ARDNF-in həm maliyyə dayanıqlığını, həm də strateji idarəetmə keyfiyyətini beynəlxalq səviyyədə təsdiqləyir. 2020–2025-ci illər Fond üçün strateji yetkinlik və transformasiya dövrü olub, aktivlər rekord səviyyəyə çatdırılıb, portfel şaxələndirilib və dövlət büdcəsinin əsas dayaqlarından biri olaraq mövqeyini qoruyub.
