Azərbaycan dilinin müxtəlif bölgələrə məxsus dialekt, şivə və danışıq xüsusiyyətlərini tanıya bilən süni intellekt modeli hazırlanıb. Layihə yerli texnologiya şirkəti “MegaSec” tərəfindən həyata keçirilir. Şirkət paralel olaraq biometrik tanıma, dron texnologiyaları və kibertəhlükəsizlik sahələrində də süni intellekt əsaslı həllər üzərində işləyir.
PostNews.az xəbər verir ki, bu barədə “MegaSec” şirkətinin direktoru Qabil Qasımov noyabrın 13-də Bakıda keçirilən “Süni İntellekt Zirvəsi 2026” (AI Summit 2026) tədbirində məlumat verib.
Onun sözlərinə görə, süni intellekt sistemlərinin keyfiyyətli işləməsi üçün ilk növbədə kifayət qədər rəqəmsal məlumat bazası formalaşdırılmalıdır. Məlumatların toplanması və düzgün emalı texnologiyanın qərarvermə dəqiqliyinə birbaşa təsir göstərir.
Q.Qasımov bildirib ki, şirkətin əsas istiqamətlərindən biri Azərbaycan dili üçün xüsusi süni intellekt modelinin hazırlanmasıdır. Bir ildən artıqdır üzərində işlənilən layihənin artıq yekunlaşmaq üzrə olduğu bildirilib.
Şirkət direktorunun sözlərinə görə, Azərbaycan dilində 80-ə yaxın dialekt, şivə və ləhcə mövcuddur. Eyni mətnin müxtəlif bölgələrdən olan insanlar tərəfindən səsləndirilməsi zamanı fərqli nəticələrin ortaya çıxması bu sahədə geniş məlumat bazasına ehtiyac olduğunu göstərir.
Hazırlanan modelin üstünlüklərindən biri yalnız ədəbi Azərbaycan dilini deyil, gündəlik danışıq ifadələrini, regional şivələri və digər dillərdən Azərbaycan dilinə keçmiş sözləri də tanıya bilməsidir.
Q.Qasımov qeyd edib ki, şirkət səs məlumatlarının emalı istiqamətində də “Cavabdeh” adlı layihə hazırlayıb. Bu həll uzunmüddətli səs yazılarını mətnə çevirmək və onların avtomatik xülasəsini yaratmaq üçün nəzərdə tutulub. Texnologiyanın xüsusilə zəng mərkəzlərində tətbiqi, daxil olan müraciətlərin süni intellekt vasitəsilə təhlili üzərində iş aparılır.
Üz tanıma və saxta görüntülərin aşkarlanması
“MegaSec”in fəaliyyət göstərdiyi digər istiqamət biometrik üz tanıma texnologiyalarıdır. Q.Qasımov bildirib ki, şirkətin hazırladığı alqoritmlər keyfiyyəti aşağı olan foto və video görüntülərdə şəxsləri müəyyənləşdirməyə, həmçinin süni şəkildə yaradılmış üz təsvirlərini aşkarlamağa imkan verir.
Onun sözlərinə görə, bu texnologiya patentləşdirilib. Hazırda uzunmüddətli videomateriallarda konkret şəxslərin müəyyənləşdirilməsi və görüntülərin avtomatik təhlili imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində işlər davam etdirilir.
Şirkət, həmçinin süni intellekt vasitəsilə yaradılan saxta video və səslərin aşkarlanması üçün məhsul hazırlayır. Q.Qasımovun məlumatına görə, bu istiqamətdə ADA Universitetində fəaliyyət göstərən süni intellekt və kibertəhlükəsizlik laboratoriyasında tədqiqatlar aparılır. Məhsulun gələn il təqdim edilməsi nəzərdə tutulur.
Süni intellektlə işləyən dronlar hazırlanır
Q.Qasımov şirkətin Azərbaycanın “SKY X” startapını əldə etdiyini və həmin layihə əsasında süni intellekt əsaslı dron texnologiyalarının hazırlanmasına başladığını da açıqlayıb.
Bu texnologiyaların kənd təsərrüfatı və su hövzələrinin monitorinqində tətbiqi nəzərdə tutulur. Dronlar müəyyən ərazilərin görüntülərini mütəmadi qeydə alaraq süni intellekt vasitəsilə təhlil edir. Nəticədə əkin sahələrindəki dəyişiklikləri, ağacların quruması və kəsilməsi hallarını, eləcə də su hövzələrində mümkün çirklənmə əlamətlərini müəyyənləşdirmək mümkün olur.
Şirkət rəhbəri bildirib ki, sistemin əsas funksiyası ərazidə baş verən dəyişiklikləri aşkarlamaq və qərarvermə prosesinə kömək etməkdir. Yekun qərar isə insan tərəfindən qəbul edilir.
“MegaSec” beynəlxalq bazarlara çıxmağı planlaşdırır
Şirkət kibertəhlükəsizlik sahəsində də süni intellekt əsaslı yeni məhsul üzərində işləyir. Q.Qasımovun sözlərinə görə, “MegaSec”in Daşkənddə ofisi fəaliyyət göstərir, ABŞ-də isə şirkət rəsmi qeydiyyatdan keçib.
Şirkətin gələcək planları arasında ABŞ bazarında startaplara investisiya yatırmaq və Azərbaycan startaplarının beynəlxalq texnologiya bazarlarına çıxışına dəstək göstərmək də var.
Çıxışında süni intellektin əmək bazarına təsirinə də toxunan Q.Qasımov texnologiyanın inkişafının insan əməyinə tələbatı tam aradan qaldıracağı fikri ilə razılaşmadığını bildirib.
Onun fikrincə, gələcəkdə əsas tələbat texnologiyaları öyrənən, biliklərini davamlı artıran və süni intellekt imkanlarını müxtəlif sahələrdə tətbiq etməyi bacaran mütəxəssislərə yönələcək.
Beləliklə, şirkətin təqdim etdiyi layihələr Azərbaycan dilinin rəqəmsal imkanlarının genişləndirilməsindən tutmuş biometrik təhlükəsizlik, aqrar monitorinq və saxta rəqəmsal məzmunun aşkarlanmasına qədər müxtəlif istiqamətləri əhatə edir.



