Azərbaycanın 2027-ci il dövlət büdcəsinin gəlir və xərc proqnozları əvvəlki illərdə hazırlanmış büdcə zərflərindəki göstəricilərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Hesablama Palatasının təhlilinə görə, gəlirlər üzrə proqnozlar 0,1–2,2 milyard manat, xərclər üzrə isə 0,2–2,7 milyard manat intervalında yenilənib. Xərclərdəki 2,7 milyard manatlıq dəyişikliklərin təxminən 77,9 faizi müdafiə və milli təhlükəsizlik sahəsinin payına düşüb.
PostNews xəbər verir ki, bu barədə Hesablama Palatasının “Azərbaycan Respublikasının 2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsinə dair rəyində bildirilib.
Sənədə əsasən, 2024–2026-cı illərdə hazırlanmış büdcə zərflərində 2027-ci il üçün dövlət büdcəsinin parametrləri dörd dəfə müəyyən edilib. Bu proqnozların üçü müvafiq illərin ilkin büdcə zərflərində, biri isə 2024-cü ilin dövlət büdcəsinə yenidən baxılması zamanı təqdim olunan sənədlərdə əksini tapıb.
Hesablama Palatasının təhlili göstərib ki, əvvəlki büdcə zərflərində 2027-ci il üçün nəzərdə tutulan gəlir və xərc göstəriciləri hazırkı büdcə layihəsindəki proqnozlardan fərqlənir.
Belə ki, əvvəlki proqnozlarla müqayisədə dövlət büdcəsinin gəlirləri üzrə göstəricilər 0,1–2,2 milyard manat, xərclər üzrə isə 0,2–2,7 milyard manat dəyişdirilib. Bu düzəlişlər müxtəlif illərdə büdcə kəsirinin proqnozlaşdırılan həcminə də təsir göstərib.
Palata eyni zamanda müxtəlif büdcə zərflərində eyni il üçün təqdim olunan proqnoz göstəriciləri arasındakı fərqlərin azaldığını qeyd edib.
Büdcə xərclərindəki dəyişikliklərin 77,9 faizi müdafiə sahəsinin payına düşüb
Hesablama Palatasının təhlilinə görə, 2024-cü ilin büdcə zərfi ilə müqayisədə 2027-ci ilin dövlət büdcəsi xərclərində baş verən 2,7 milyard manatlıq dəyişikliklərin təxminən 77,9 faizi “Müdafiə və milli təhlükəsizlik” bölməsinin payına düşüb.
Ortamüddətli Xərclər Çərçivəsinin (OMXÇ) əhatə etdiyi digər sahələr üzrə dəyişikliklər isə nisbətən məhdud olub.
Belə ki, 2027-ci ilin büdcə zərfində 2024-cü ilin göstəriciləri ilə müqayisədə:
- Təhsil: xərclər 7,3 faiz az proqnozlaşdırılıb;
- Kənd təsərrüfatı: xərclər 20,4 faiz artırılıb;
- Ətraf mühitin mühafizəsi: xərclər 6,9 faiz artırılıb.
Palata büdcə proqnozlarının dəyişməsinə makroiqtisadi göstəricilərdəki yeniliklərdən qlobal iqtisadiyyatda baş verən xarici şoklara qədər müxtəlif amillərin təsir etdiyini vurğulayıb.
Qurumun qiymətləndirməsinə görə, bu dəyişikliklərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi və qabaqlayıcı tədbirlərin nəzərdə tutulması ortamüddətli dövrdə dövlətin maliyyə dayanıqlılığının və iqtisadi sabitliyinin qorunması baxımından vacibdir.
Hesablama Palatası ortamüddətli büdcə planlaşdırılmasına diqqət çəkib
Rəydə qeyd olunur ki, ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyasının, strateji hədəflərinin və gələcək dövlət öhdəliklərinin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi ortamüddətli büdcə planlaşdırılmasının səmərəliliyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Hesablama Palatasının qiymətləndirməsinə əsasən, beynəlxalq maliyyə institutları ortamüddətli xərclər çərçivəsi islahatlarının həyata keçirilməsi və nəticəəsaslı büdcə mexanizminə keçid zamanı makroiqtisadi və büdcə proqnozları üzrə kənarlaşmaların olmamasını və ya minimum səviyyədə saxlanılmasını əsas şərtlərdən biri hesab edirlər.
OMXÇ islahatları yeni sahələri də əhatə edir
Hesablama Palatasının rəyində ortamüddətli xərclər çərçivəsinin tətbiqi, proqram və nəticəəsaslı büdcə mexanizminə keçidlə bağlı görülən işlərə də toxunulub.
Bildirilib ki, cari il ərzində dövlət büdcəsi xərclərinin proqram təsnifatına daxil olan sektorlarda, eləcə də islahatlara yeni cəlb edilmiş “Səhiyyə”, “Mədəniyyət”, “Gənclər siyasəti və idman”, “Media və informasiya” sektorlarında zəruri tədbirlər həyata keçirilib.
Yeni cəlb edilmiş sahələrdə təlimlər təşkil olunub və strateji hədəflər müəyyənləşdirilib. Bu hədəflər “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”, eləcə də həmin prioritetlərin reallaşdırılması məqsədilə hazırlanmış “Azərbaycan Respublikasının 2027–2030-cu illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası”nın layihəsində nəzərdə tutulan məqsədlərlə əlaqələndirilib.
Hədəflərin müəyyənləşdirilməsi zamanı qüvvədə olan digər strateji sənədlərdəki qısamüddətli, ortamüddətli və uzunmüddətli məqsədlər, həmçinin ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyası da nəzərə alınıb.
Hesablama Palatası hesab edir ki, strateji sənədlərdə müəyyən edilmiş hədəflərin maliyyə təminatının büdcə layihəsində nəzərə alınması və nəticəəsaslı indikatorların tətbiq edildiyi sahələrdə OMXÇ islahatlarının genişləndirilməsi ortamüddətli büdcə planlaşdırılmasının təkmilləşdirilməsinə töhfə verə bilər.



