Özbəkistan iqlim layihələrinin maliyyələşdirilməsinə çıxış imkanlarını genişləndirmək və investisiyaları əlaqələndirmək məqsədilə Mərkəzi Asiyanın beş ölkəsi və beş beynəlxalq iqlim fondunun iştirakı ilə regional dialoq platformasının yaradılmasını təklif edib.
PostNews xəbər verir ki, təşəbbüs noyabrın 11-də Türkiyənin Antalya şəhərində BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə 31-ci Konfransı (COP31) çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli dialoq zamanı təqdim olunub.
Özbəkistanın Ekologiya və İqlim Dəyişikliyi üzrə Milli Komitəsinin məlumatına görə, təşəbbüslə ölkə Prezidentinin ekologiya məsələləri üzrə müşaviri, Milli Komitənin sədri Əziz Abduxakimov çıxış edib.
İqlim maliyyələşdirilməsi üçün “5+5” formatı təklif olunur
Təklif olunan Mərkəzi Asiya İqlim Maliyyələşdirilməsi Dialoqu “5+5” formatında fəaliyyət göstərəcək. Platformada Mərkəzi Asiyanın beş ölkəsinin nümayəndələri və beş beynəlxalq iqlim fondu təmsil olunacaq.
Bunlar Uyğunlaşma Fondu (Adaptation Fund), İqlim İnvestisiyaları Fondları (Climate Investment Funds), İtki və Zərərlərə Cavab Fondu (Fund for Responding to Loss and Damage), Qlobal Ekologiya Fondu (Global Environment Facility) və Yaşıl İqlim Fondudur (Green Climate Fund).
Platformanın əsas məqsədi investisiya prioritetlərini uzlaşdırmaq, layihə portfellərini əlaqələndirmək və müxtəlif qurumların maliyyələşdirmə fəaliyyətlərinin bir-birini tamamlamasını təmin etməkdir. Bu yanaşma artıq həyata keçirilən təşəbbüslərin təkrarlanmasının qarşısını almağa imkan verəcək.
Özbəkistan dialoqun ilk görüşünün 2027-ci ildə Daşkənddə keçirilməsini təklif edib.
Aralətrafı bölgə üçün kompleks iqlim investisiyaları nəzərdə tutulur
Əziz Abduxakimov bildirib ki, iqlim maliyyələşdirilməsinin səmərəliliyi yalnız cəlb olunan vəsaitlərin həcmi ilə deyil, həm də investisiyaların bir-biri ilə əlaqəli ekoloji və iqlim problemlərinin həllinə yönəldilməsi ilə müəyyən olunur.
O, kompleks yanaşma tələb edən ərazilərə nümunə kimi Aralətrafı bölgəni göstərib. Bildirilib ki, burada erkən xəbərdarlıq sistemlərinin yaradılması, suya qənaət edən kənd təsərrüfatının inkişafı, ekosistemlərin bərpası və dayanıqlı infrastrukturun qurulması vacibdir.
Bununla yanaşı, yerli əhalinin dayanıqlı gəlir mənbələri ilə təmin olunması imkanlarının yaradılması da nəzərdə tutulur.
İqlim proqnozlarının investisiya qərarlarında istifadəsi təklif edilir
Özbəkistan ikinci təşəbbüs çərçivəsində iqlim məlumatlarının və proqnozlarının uzunmüddətli investisiya planlaşdırılmasına inteqrasiyasını təklif edib.
Bu yanaşma kənd təsərrüfatı, suvarma sistemləri, infrastruktur, bərpaolunan enerji və ekosistemlərin bərpası layihələrinin planlaşdırılması zamanı iqlim risklərinin nəzərə alınmasını nəzərdə tutur.
Xüsusilə su ehtiyatlarının əlçatanlığı, quraqlıqlar, ekstremal istilər, buzlaqların geri çəkilməsi, qum və toz fırtınaları ilə bağlı proqnozların investisiya qərarlarında əsas götürülməsi təklif olunur.
Mexanizm çərçivəsində iqlim məlumatlarından və erkən xəbərdarlıq sistemlərindən risklərin qiymətləndirilməsi və maliyyə qərarlarının qəbulu zamanı istifadə ediləcək. Bu, iqlim dəyişmələrinə davamlılığın artırılmasına və dayanıqlı inkişafın dəstəklənməsinə xidmət edəcək.
Beş beynəlxalq iqlim fondu müvafiq maliyyə alətlərindən istifadə etməklə, Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı da daxil olmaqla elmi qurumlarla əməkdaşlıq şəraitində təşəbbüslərin müxtəlif mərhələlərində iştirak edə biləcək.
İqlim investisiyalarının nəticələrinin qiymətləndirilməsi təklif olunur
Dialoqda beş beynəlxalq iqlim fondunun rəhbərləri, donor ölkələrin və maliyyələşdirmə alan dövlətlərin nümayəndələri iştirak ediblər.
Müzakirələrdə iqlim maliyyələşdirilməsi institutları arasında koordinasiyanın yaxşılaşdırılması, inkişaf etməkdə olan ölkələrin maliyyə resurslarına çıxışının asanlaşdırılması və iqlim investisiyalarının səmərəliliyinin artırılması məsələləri diqqət mərkəzində olub.
Özbəkistan, həmçinin regional investisiya yanaşmasının hazırlanmasına və iqlim dəyişmələrinin təsirlərinə ən həssas ərazilərdə pilot layihələrin həyata keçirilməsinə çağırıb.
Təşəbbüsdə vurğulanıb ki, iqlim maliyyələşdirilməsinin nəticələri yalnız təsdiqlənmiş layihələrin sayı və ya cəlb edilmiş vəsaitlərin həcmi ilə ölçülməməlidir. Su ehtiyatlarına qənaət, torpaqların bərpası, əhalinin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması və yerli icmaların iqlim risklərinə davamlılığının artırılması da əsas qiymətləndirmə meyarları olmalıdır.



